Kiongozi wa upinzani nchini Msumbiji Venâncio Mondlane amefikishwa mbele ya Mahakama ya Juu nchini humo kukabiliana na mashtaka yanayohusishwa na maandamano ya baada ya Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2024 yaliyosababisha vifo vya zaidi ya watu 300.
Mondlane, aliyeshika nafasi ya pili katika uchaguzi huo wa urais, anakabiliwa na mashtaka matano, yakiwemo kuchochea ugaidi, kuhamasisha raia kutotii sheria na kuchochea vitendo vya uhalifu.
Kesi hiyo iliyoanza Jumanne Novemba 17, 2026, inahusishwa na maandamano yaliyotikisa taifa hilo kwa miezi kadhaa baada ya Mondlane kupinga matokeo ya uchaguzi yaliyompa ushindi Rais Daniel Chapo wa chama tawala cha Frelimo.
Charges against opposition leader
Waendesha mashtaka wanadai kuwa ujumbe na matangazo ya Mondlane kupitia mitandao ya kijamii yalichochea maandamano, migomo na vitendo vya kutotii serikali, vilivyosababisha kuvurugika kwa shughuli za umma, uharibifu wa mali na mapigano kati ya waandamanaji na polisi.
Iwapo atapatikana na hatia ya kosa kubwa zaidi la kuchochea ugaidi, mwanasiasa huyo anakabiliwa na kifungo cha hadi miaka 24 jela.
Hata hivyo, Mondlane amekanusha mashtaka hayo, akisisitiza kuwa wito wake kwa wananchi kuandamana ulikuwa na lengo la kudai uwazi katika uchaguzi na kutetea haki ya wananchi kupata matokeo ya kweli.
Response from Venâncio Mondlane
Maandamano hayo yalizuka baada ya uchaguzi wa Oktoba 9, 2024, ambapo Tume ya Uchaguzi ilimtangaza Chapo wa Frelimo kuwa mshindi kwa kupata asilimia 70.7 ya kura, huku Mondlane akiambulia asilimia 20.3.
Mondlane alikataa matokeo hayo akidai kulikuwa na udanganyifu mkubwa wa kura, madai yaliyoibua maandamano katika maeneo mbalimbali ya nchi hiyo. Waangalizi wa uchaguzi wa Umoja wa Ulaya pia waliripoti kasoro katika mchakato wa kuhesabu kura na mabadiliko yasiyoelezeka katika baadhi ya matokeo.
Kwa mujibu wa Amnesty International, zaidi ya watu 300 waliuawa wakati wa maandamano hayo, huku mashirika ya kutetea haki za binadamu yakishutumu vikosi vya usalama kwa kutumia nguvu kupita kiasi dhidi ya waandamanaji.
Casualties during the protests
Kabla ya machafuko hayo, wakili wa Mondlane na afisa mwingine wa chama cha Podemos waliuawa kwa kupigwa risasi katika gari, tukio lililozidisha mvutano wa kisiasa nchini humo.
Wakati huo huo, usalama umeimarishwa katika mji mkuu wa Maputo huku polisi wakifanya doria karibu na Mahakama ya Juu na barabara muhimu kuzuia uwezekano wa maandamano mapya.
Security measures in Maputo
Chama kipya cha Mondlane, Anamola, kimepinga kesi hiyo kikisema ina misingi ya kisiasa, madai ambayo uongozi wa Mahakama ya Juu umeyakataa ukisisitiza kuwa kesi hiyo itaamuliwa kwa mujibu wa sheria.
Kesi hiyo inatajwa kuwa jaribio muhimu kwa mfumo wa haki na utulivu wa kisiasa nchini Msumbiji, taifa ambalo chama cha Frelimo kimekuwa madarakani tangu lilipopata uhuru kutoka kwa Ureno mwaka 1975.









