Nchi wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) zinaimarisha ushirikiano katika kukabiliana na athari zinazoweza kusababishwa na mvua kubwa za El Niño, huku serikali zikihimizwa kuweka mikakati ya mapema kuzuia maafa na kulinda maisha ya wananchi.

Mkakati huo wa kikanda unalenga kuimarisha maandalizi ya nchi wanachama dhidi ya majanga yanayoweza kusababishwa na mabadiliko ya hali ya hewa, yakiwemo mafuriko, maporomoko ya ardhi, uharibifu wa miundombinu na kuathirika kwa shughuli za kiuchumi.

El Niño ni hali ya mabadiliko ya mfumo wa joto katika Bahari ya Pasifiki ambayo inaweza kubadilisha mifumo ya mvua katika maeneo mbalimbali duniani, ikiwemo Afrika Mashariki.

Understanding El Niño effects

Katika ukanda huu, athari zake zinaweza kujumuisha mvua kubwa kuliko kawaida, zinazosababisha mafuriko katika maeneo ya mabondeni, kuharibika kwa barabara na madaraja pamoja na watu kupoteza makazi na mali.

Katika mkutano wa mawaziri uliofanyika Novemba 6, 2026, mjini Arusha, Tanzania, nchi wanachama zilikubaliana kupitisha mpango wa pamoja wa maandalizi na kukabiliana na dharura zinazohusiana na El Niño.

Mpango huo unajikita katika maeneo matano muhimu ambayo ni mifumo ya tahadhari ya mapema, maandalizi ya sekta ya afya, ulinzi wa miundombinu na utalii, usalama wa chakula na kilimo pamoja na kushughulikia watu watakaolazimika kuhama makazi yao kutokana na mafuriko.

Regional preparedness strategies

Kwa mujibu wa kituo cha utabiri wa hali ya hewa cha IGAD (ICPAC), kuna uwezekano wa karibu asilimia 100 wa hali hiyo kuendelea hadi Februari 2027, huku mvua zinazozidi wastani zikitarajiwa katika sehemu kubwa ya ukanda wa Afrika Mashariki.

Maeneo yaliyotajwa kuwa katika hatari kubwa ni pamoja na Bonde la Ziwa Victoria, Mto Tana na maeneo ya pwani ya Kenya, sehemu za Somalia, Karamoja na Teso nchini Uganda, nyanda za juu za Rwanda na Burundi, mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC), Dar es Salaam na Zanzibar nchini Tanzania.

Nchini Kenya, Waziri wa Masuala ya Jumuiya ya Afrika Mashariki, Maeneo Kame na Maendeleo ya Kikanda, Beatrice Askul Moe, alisema serikali imeimarisha maandalizi kupitia Kituo cha Kitaifa cha Operesheni za Maafa.

Kenya's response to El Niño

Alisema maeneo 18 yaliyopewa kipaumbele yamefanyiwa tathmini ya hatari, vifaa vya kukabiliana na dharura vimewekwa tayari na ukanda wa kibiashara wa Northern Corridor unaendelea kufuatiliwa ili kuhakikisha usafirishaji wa bidhaa haukwami.

Wakati huohuo, mwenyekiti wa Baraza la Mawaziri la EAC, Rebecca Kadaga, alisisitiza umuhimu wa nchi wanachama kushirikiana badala ya kila taifa kukabiliana na janga hilo kivyake.

Mawaziri pia wameelekeza sekretarieti ya EAC kuandaa mfumo wa pamoja wa kubadilishana taarifa za majanga ifikapo Novemba 25, huku mpango wa utekelezaji ukitarajiwa kukamilishwa Novemba 30, 2026.

Hatua hizo zinatarajiwa kuimarisha uwezo wa ukanda huo kukabiliana na majanga ya hali ya hewa, kulinda maisha ya wananchi na kuendeleza shughuli za kiuchumi katika kipindi cha mvua hizo.