Rais wa Marekani Donald Trump amesema Marekani itasitisha msaada wa usalama wa takribani dola bilioni nne kwa mwaka kwa Israel ifikapo mwisho wa mwaka huu, hatua inayoweza kubadilisha uhusiano wa muda mrefu wa kijeshi kati ya mataifa hayo mawili.
Akizungumza katika mahojiano na kituo cha televisheni cha Fox News, Trump anasema tayari amefikia makubaliano na Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu kuhusu kusitishwa kwa msaada huo, huku akisisitiza kuwa Marekani itaendelea kuisaidia Israel pale itakapohitaji msaada wa kiusalama.
Trump alieleza kuwa licha ya kusitishwa kwa mpango huo wa msaada wa kifedha, Israel itaendelea kuwa na uwezo wa kununua silaha zinazotengenezwa nchini Marekani, akiongeza kuwa hatua hiyo haitamaanisha kuvunjika kwa ushirikiano wa kijeshi kati ya Washington na Tel Aviv.
Tangazo hilo limezua mijadala mbalimbali, ikizingatiwa kuwa mpango wa sasa wa msaada wa kijeshi kati ya nchi hizo mbili ulikuwa umepangwa kuendelea hadi mwaka 2028, chini ya makubaliano yaliyowekwa na serikali ya Marekani.
Marekani imekuwa mshirika mkubwa zaidi wa Israel tangu taifa hilo lilipoanzishwa mwaka 1948, ikitoa mamia ya mabilioni ya dola katika msaada wa kijeshi na kiuchumi kwa miongo kadhaa, huku ushirikiano huo ukiwa nguzo muhimu katika kuhakikisha uwezo wa Israel kujilinda dhidi ya vitisho vya kikanda.
Msaada huo umekuwa ukitumika kwa kiasi kikubwa katika ununuzi wa ndege za kivita, mifumo ya ulinzi wa anga, makombora na vifaa vingine vya kijeshi, vinavyosaidia Israel kudumisha uwezo wake wa kijeshi katika eneo la Mashariki ya Kati.
Katika miezi ya hivi karibuni, Netanyahu amekuwa akisisitiza umuhimu wa Israel kujenga uwezo wake wa kujitegemea zaidi katika uzalishaji wa silaha, akieleza kuwa taifa hilo linapaswa kupunguza utegemezi wake kwa washirika wa nje.
Kauli hiyo imekuja wakati Israel ikiendelea kukabiliwa na changamoto za kiusalama katika eneo la Mashariki ya Kati, huku uhusiano wake na mataifa mbalimbali ukiendelea kuathiriwa na mizozo ya kikanda.
Hata hivyo, baadhi ya wapinzani wa Netanyahu wamekosoa namna suala la kusitishwa kwa msaada huo lilivyowasilishwa kwa umma, wakieleza kuwa hatua hiyo inaweza kuwa na athari kwa uwezo wa Israel kujilinda na kuendeleza shughuli zake za kijeshi.
Wachambuzi wa masuala ya kimataifa wanaendelea kufuatilia kwa karibu hatua hiyo, wakitathmini athari zake kwa uhusiano wa Marekani na Israel pamoja na usalama wa Mashariki ya Kati kwa ujumla.
