Wasiwasi unaongezeka nchini Sudan Kusini huku taifa hilo likijiandaa kwa uchaguzi unaotarajiwa kufanyika mwezi ujao, hali inayozua hofu ya kurejea kwa machafuko na kuzorota kwa usalama.
Mwakilishi maalum wa Umoja wa Afrika nchini humo, Jakaya Kikwete, ameliomba Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa kusaidia kuhakikisha uchaguzi huo unafanyika kwa amani, utulivu na bila ghasia.
Wito huo umetolewa wakati kukiwa na hofu ya kurejea kwa mapigano katika taifa hilo changa la Afrika Mashariki, ambalo limekuwa likikumbwa na misukosuko ya kisiasa na kiusalama tangu lilipopata uhuru.
Sudan Kusini imekuwa ikikabiliwa na changamoto za kisiasa zinazohusiana na utekelezaji wa makubaliano ya amani, huku mvutano kati ya viongozi wakuu ukiendelea kuzua wasiwasi kuhusu mustakabali wa taifa hilo.
Kikwete anasisitiza umuhimu wa jumuiya ya kimataifa kuchukua hatua za mapema ili kuzuia hali ya kisiasa isigeuke kuwa chanzo cha machafuko mapya.
Aidha, Kikwete amekumbusha kuwa uchaguzi unapaswa kuwa hatua muhimu katika kuimarisha amani badala ya kuwa kichocheo cha migawanyiko mipya ya kisiasa.
Sudan Kusini inatarajiwa kufanya uchaguzi wake wa kwanza tangu ilipopata uhuru mwaka 2011, huku uchaguzi huo ukipangwa kufanyika Desemba 22, 2026. Uchaguzi huo umekuwa ukiahirishwa mara kadhaa kutokana na changamoto za kisiasa na utekelezaji wa makubaliano ya amani.
Hata hivyo, maandalizi ya uchaguzi huo yanakabiliwa na vikwazo mbalimbali, ikiwemo ukosefu wa fedha, changamoto za kiusalama na kutokuwepo kwa mwafaka mpana miongoni mwa makundi ya kisiasa.
Mvutano wa kisiasa umeongezeka zaidi baada ya Rais Salva Kiir kuvunja serikali ya mpito mwezi Septemba na kuunda utawala wa muda, hatua iliyozua maswali kuhusu ushiriki wa wapinzani katika mchakato wa uchaguzi.
Kiongozi wa upinzani Riek Machar, ambaye amekuwa akizuiliwa nyumbani na kukabiliwa na kesi, bado ni sehemu muhimu ya mzozo wa kisiasa unaoendelea nchini humo.
Kikwete amesisitiza umuhimu wa mazungumzo jumuishi baina ya viongozi wa Sudan Kusini, akionya kuwa uchaguzi usio na uwazi au unaofanyika kwa ghasia unaweza kusababisha mgogoro mkubwa zaidi wa kisiasa na kiusalama.
Wakati huo huo, hali ya kibinadamu nchini humo inaendelea kuwa mbaya, huku mamilioni ya wananchi wakihitaji msaada wa dharura kutokana na ukosefu wa chakula, makazi na huduma muhimu.
Kikwete ameitaka jumuiya ya kimataifa kuunga mkono juhudi za kuimarisha amani na kuhakikisha wananchi wanapata nafasi ya kushiriki uchaguzi bila vitisho, huku viongozi wakihimizwa kuheshimu makubaliano ya amani.
