Mahakama Kuu imeikatalia Tume ya Huduma kwa Walimu (TSC) ombi la kutaka kuondolewa kwa amri zilizositisha utekelezaji wa waraka unaodhibiti mwenendo wa walimu kwenye mitandao ya kijamii, ikisema kuwa waraka huo unaweza kukiuka haki za kikatiba.
Katika uamuzi wake, mahakama iliamua kuwa amri zilizotolewa awali zitaendelea kutumika hadi kesi iliyowasilishwa kupinga waraka huo isikilizwe na kuamuliwa kikamilifu.
Mahakama ilisema mlalamishi Fredrick Ochieng Oduory alikuwa ameonyesha msingi wa awali wa kesi, akidai kuwa waraka huo haueleweki wazi, unaweka vikwazo visivyo bayana na unaweza kuathiri uhuru wa walimu kujieleza.
Jaji alibainisha kuwa waraka huo haujaeleza kwa uwazi aina ya mienendo ya walimu kwenye mitandao ya kijamii inayoweza kuwafanya wakabiliwe na hatua za kinidhamu.
Kwa mujibu wa mahakama, upungufu huo unaweza kuipa TSC mamlaka makubwa kupita kiasi ya kuamua ni machapisho gani yanayostahili kuchukuliwa hatua, hali inayoweza kusababisha matumizi yasiyo ya haki ya mamlaka hayo.
“Kilicho wazi kutoka kwa waraka huo ni kwamba haufafanui vya kutosha mwenendo unaoweza kuwafanya walimu wakabiliwe na hatua za kinidhamu,” mahakama ilisema.
Mahakama iliishauri TSC kuandaa mwongozo ulio wazi na mahususi kuhusu mwenendo wa walimu mitandaoni badala ya kuweka vikwazo vya jumla kupitia waraka wa kiutawala.
Pia ilisisitiza kuwa mfumo uliopo wa kisheria una taratibu za kushughulikia walimu wanaokiuka maadili ya taaluma yao.
Tume ya Huduma kwa Walimu (Teachers Service Commission – TSC) ni taasisi ya kikatiba nchini Kenya inayosimamia ajira na utumishi wa walimu.
Ilianzishwa mwaka 1967 kupitia Sheria ya Bunge, wakati ambapo walimu walikuwa wameajiriwa na taasisi mbalimbali, zikiwemo serikali, mamlaka za maeneo na mashirika ya kidini.
Kabla ya kuanzishwa kwa TSC, walimu walikuwa wakifanya kazi chini ya waajiri tofauti, hali iliyosababisha tofauti katika mishahara, masharti ya ajira na usimamizi wa taaluma.
Mahitaji ya kuwa na chombo kimoja cha kusimamia masuala ya walimu yaliongezeka, hasa baada ya kuanzishwa kwa Chama cha Kitaifa cha Walimu nchini Kenya (KNUT) mwaka 1957.
Mwaka 1964, Tume ya Elimu ya Kenya, iliyojulikana kama Tume ya Ominde, pia iliunga mkono umuhimu wa kuwa na mfumo bora wa kusimamia taaluma ya ualimu.
Hatimaye, TSC ilianzishwa ili kuweka walimu chini ya mwajiri mmoja na kuweka masharti yanayofanana ya utumishi.
Mabadiliko makubwa yalitokea baada ya kupitishwa kwa Katiba ya Kenya ya mwaka 2010, ambapo TSC ilitambuliwa kama tume huru ya kikatiba chini ya Kifungu cha 237.
Sheria ya Tume ya Huduma kwa Walimu ya mwaka 2012 iliweka mfumo wa kisheria wa kuongoza utekelezaji wa majukumu yake.
