Msiba mzito uliotokana na moto ulioteketeza bweni la shule ya Utumishi Girls Academy katika eneo la Gilgil, kaunti ya Nakuru, na kusababisha vifo vya wanafunzi 16 huku wengine 79 wakijeruhiwa, sasa umeingia katika sura mpya ya kisheria baada ya wasichana saba wanaokabiliwa na mashtaka kuomba kufanya makubaliano na Ofisi ya Mkurugenzi wa Mashtaka ya Umma (DPP).
Ombi hilo limeibuka wakati kesi inayohusiana na mkasa huo ikiendelea katika Mahakama Kuu ya Kibera jijini Nairobi, huku pande zinazohusika zikitarajiwa kuijulisha mahakama kuhusu uamuzi wao katika kikao kingine cha kutajwa kwa kesi hiyo.
Mkasa huo ulitokea usiku wa Mei 27 na 28, mwaka 2026, wakati moto ulipozuka katika bweni la shule hiyo na kusambaa kwa kasi, na kuwaacha wanafunzi wengi katika hali ya hatari huku wengine wakishindwa kujiokoa.
Moto huo ulisababisha vifo vya wanafunzi 16, huku wengine 79 wakipata majeraha ya viwango tofauti na kuhitaji matibabu katika hospitali mbalimbali.
Tukio hilo lilizua huzuni kubwa nchini na kuibua maswali kuhusu usalama wa wanafunzi katika shule za bweni pamoja na mazingira yaliyochangia moto huo kutokea.
Uchunguzi uliofanywa na maafisa wa upelelezi ulihusisha wanafunzi kadhaa na madai ya kupanga na kutekeleza uchomaji wa bweni hilo, hali iliyosababisha kufunguliwa kwa mashtaka ya mauaji dhidi yao.
Wasichana hao wanakabiliwa na mashtaka yanayohusiana na vifo vya wenzao 16, huku uchunguzi wa awali ukidokeza kuwa moto huo huenda ulihusishwa na kitendo cha kuchoma bweni kimakusudi.
Kwa mujibu wa taarifa zilizowasilishwa mahakamani awali, madai yalikuwa kwamba baadhi ya wanafunzi walikuwa wamekerwa na masuala kadhaa ya kiutawala shuleni, yakiwemo mabadiliko ya ratiba ya mitihani na malipo yaliyohusishwa na shughuli za kitamaduni.
Hata hivyo, madai hayo bado yanapaswa kuthibitishwa kupitia mchakato wa kisheria.
Washtakiwa walifikishwa mahakamani Julai mwaka huu, ambapo walikana mashtaka 16 ya mauaji yaliyowasilishwa dhidi yao chini ya vifungu vya 203 na 204 vya sheria za adhabu.
Jaji Diana Kavedza awali alikataa ombi la kuwaachilia kwa dhamana, akisema kuachiliwa kwao kungeweza kuhatarisha usalama wao pamoja na mashahidi wanaotarajiwa kutoa ushahidi katika kesi hiyo.
Hatua ya kutafuta makubaliano na DPP inalenga kufikia suluhu inayokubalika kisheria kati ya upande wa mashtaka na washtakiwa, lakini ombi hilo pekee halimaanishi kuwa tayari wamekubali makosa wala kwamba makubaliano yameafikiwa.
Makubaliano yoyote yatakayofikiwa yatalazimika kuzingatia masharti ya sheria na taratibu za mahakama.
Wakati huo huo, mahakama ilikuwa imeagiza kuwa wanafunzi hao waendelee na masomo yao wakiwa katika kituo cha mahabusu cha watoto cha Kamae Borstal, huku wazazi wao wakiruhusiwa kuwatembelea mara mbili kwa mwezi ili kuwezesha mashauriano kuhusu kesi hiyo.
Kesi hiyo imeendelea kuvutia hisia za Wakenya kutokana na ukubwa wa mkasa huo uliokatiza maisha ya wanafunzi 16 waliokuwa na matumaini ya kutimiza ndoto zao kupitia elimu.
Hatua inayofuata sasa inasubiriwa kwa hamu, huku mahakama ikitarajia kupata taarifa rasmi kuhusu msimamo wa pande zote kuhusu mazungumzo ya makubaliano hayo.
